Project: Duurzaamheidsvisie Dieze Oost
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2009 tot 2009 |
||
Contactpersoon: |
Dieze Oost is een jaren '50 wijk in Zwolle. De wijk is toe aan een opknapbeurt, duurzaamheid speelt daarbij een belangrijke rol. Samen hebben de gemeente Zwolle en de woningbouwcorporaties SWZ en deltaWonen in een duurzaamheidsvisie kansen voor verduurzaming verkend.
Aanleiding
Bijna de helft van de Zwolse woningvoorraad bestaat uit huurwoningen. Samen met de Zwolse woningbouwcorporaties heeft de gemeente Zwolle ambitieuze prestatieafspraken gemaakt om deze voorraad te verduurzamen. Gestreefd wordt naar een voorraad die onder andere toekomstvast is, een verbetering van het wooncomfort oplevert, een hoge energieprestatie heeft en tot een verlaging van de woonlasten (huur en energie) van de gebruiker leidt. Dieze Oost is de eerste wijk waar het convenant concrete invulling krijgt.
Doel
In de duurzaamheidsvisie moeten de prestatieafspraken worden vertaald naar de praktijk. Met deze vertaling wordt de opgave geschetst waar de gemeente en de corporaties voor staan. Zowel technisch als organisatorisch is de opgave complex. De complexiteit schuilt in de vele (technische) keuzemogelijkheden, de benodigde samenwerking en vooral de samenhang tussen beiden. Ambitieuze doelen stellen vaak hogere eisen aan de samenwerking dan organisaties nu gewend zijn. Organisaties moeten dat wel kunnen én willen. Het doel van de duurzaamheidsvisie is om deze samenhang te schetsen zodat er een basis ligt voor het maken van verdere keuzes, een afweging die uiteindelijk moet leiden tot het concreet invulling geven aan de herstructureringsopgave en daarmee de verduurzaming van Dieze Oost.
Organisatie
De basisgedachte van de duurzaamheidsvisie is dat technisch alles mogelijk is maar de mate van (bereidheid tot) samenwerking uiteindelijk de duurzaamheid van de herstructurering bepaalt. In de duurzaamheidsvisie staan vijf scenario's centraal. Ieder scenario bestaat uit een samenwerkingsvorm en voor iedere samenwerkingsvorm is een passend energieconcept uitgedacht. Het uitbesteden van het energiebeheer aan een energiebedrijf vergt bijvoorbeeld minder van de organisatie dan het energiebeheer in eigen hand nemen door samen een duurzaam dienstenbedrijf (DDB) op te richten. Vanuit samenwerkingsvorm en energieconcept is vervolgens geschetst welke aanvullende fysieke ingrepen logischerwijs voortvloeien uit het scenario. Het gaat dan om zaken als investeringen in de openbare ruimte, de woonlastenontwikkeling en de beeldkwaliteit van de wijk als geheel. Voor ieder scenario is een duurzaamheidsbalans opgesteld. De balans geeft de voordelen voor de drie P's (People, Planet en Profit) weer ten opzichte van het vertrekpunt. Scenario's kunnen daarmee eenvoudig onderling vergeleken worden. Rekening houdend met de factor tijd is een doorkijk van 30 jaar gegeven. Wat is het effect van investeringen op de exploitatie (Profit) en wat is het effect op de CO2 uitstoot (Planet)? Het minst ambitieuze scenario betekent samenwerking zoals de partijen gewend zijn. Verduurzaming vindt plaats maar voor de drie P's wordt geen maximale winst gerealiseerd. In de twee meest ambitieuze scenario's gaan de partijen intensief samenwerken en richten ze gezamenlijk een Duurzaam Diensten Bedrijf (DDB) op. Het DDB faciliteert een zelfvoorzienend en duurzaam energiesysteem op basis van Warmte en Koude Opslag (WKO) en zonnepanelen (scenario 4) of windmolens (scenario 5). Geheel zelfvoorzienend is de prijs van energie in Dieze Oost niet meer afhankelijk van invloeden van buitenaf (olieprijs), blijven woonlasten constant en beheersbaar en blijft geld over voor investeringen in (de kwaliteit van) de wijk. De scenario's kennen echter geen waardeoordeel. Geschetst is slechtst wat mogelijk is bij die samenwerkingsvorm.
Duurzaamheidsbalans
De duurzaamheidsvisie is het vertrekpunt op basis waarvan de drie partijen keuzes kunnen maken voor het in te zetten vervolgtraject. Belangrijk is dat partijen positie kiezen. Wat is de samenwerkingsvorm die passend is bij de eigen organisatie? Met behulp van individuele workshops (voor gemeente en woningbouwcorporaties) is hier vanuit de inhoudelijk betrokkenen een eerste aanzet toe gedaan. De bestuurders beslissen welke samenwerkingsvorm wenselijk is en vertalen dit naar een samenwerkingsovereenkomst.
Plannen, toekomstverwachting
De samenwerkingsovereenkomst vormt de basis voor een plan van aanpak. Daarin zal het voorkeursscenario gedetailleerd worden uitgewerkt. De duurzaamheidsvisie laat de gemeente en de woningbouwcorporaties zien dat duurzame ambities vragen om nieuwe standaarden qua denken en doen. Dit zijn geen eenvoudige processen. Maar het idee om de ambities niet hoger te stellen dan de betroken organisaties ook werkelijk (samen) kunnen uitvoeren, blijkt tot op heden goed te werken.