Project: Visie op de ondergrond

Opdrachtgever:

Gemeente Arnhem

Periode:

Van 2009 tot -

Contactpersoon:

Annelies Everts


De gemeente Arnhem en de ondergrond zijn geen vreemden van elkaar. Op het gebied van ondergronds bouwen is de gemeente een voorbeeldstad met landelijk bekende en aansprekende projecten zoals het Nederlands Watermuseum. Arnhem wil het gebruik van de ondergrond uitbreiden en optimaliseren. De herziening van de Stedelijke Structuurvisie (SSV) biedt daartoe kansen, de ondergrond is één van de bouwstenen. In tegenstelling tot de andere bouwstenen is de ‘Ondergrond' geen thema, maar een extra dimensie (alles onder maaiveld) waardoor de ondergrond veel cross-overs heeft met de andere bouwstenen. Arnhem heeft TTE gevraagd een ‘Visie op de ondergrond van Arnhem' op te stellen, hiermee wordt een basis gelegd voor de ondergrond in de SSV.

Visie op de ondergrond

figuurarnhem1Het doel van de Visie op de ondergrond is tot een optimale inrichting en gebruik van de ondergrond te komen. Centrale vraag daarbij is: ‘Welke bijdrage kan de ondergrond leveren aan de duurzame ontwikkeling van Arnhem?'. Met de term ‘duurzaam' wordt in dit kader een langdurig en stabiel evenwicht bedoeld tussen de 3 P's: People, Planet en Profit. In de Visie op de Ondergrond worden oplossingen geschetst, gebaseerd op slimme technische combinaties. Hiermee wordt de bijdrage die de ondergrond kan leveren aan de duurzame ontwikkeling van Arnhem optimaal benut.

Belangrijke ondergrondse thema's

Voorafgaand aan de Visie op de ondergrond is een Oriëntatie op de ondergrond uitgevoerd. Hierbij zijn de belangrijke thema's in de ondergrond van Arnhem verkend. Deze thema's zijn: Netwerklaag (gebruik en kwaliteit), Bodemenergie, Grondwaterbeheer, Grondwatergebruik en Grondwaterverontreiniging. De kansen die bij de thema's zijn gesignaleerd zijn in de Visie op de ondergrond verder uitgewerkt en onderbouwd. De bijdrage die de ondergrond kan leveren aan de duurzame ontwikkeling van Arnhem zijn bijvoorbeeld de vermindering van overlast voor de burgers en bedrijven door openliggende straten en kostenreductie door afstemmen werkzaamheden in de netwerklaag en CO2-reductie door toepassing van Warmte- en KoudeOpslag (WKO).

Duurzaam gebruik van de ondergrond

figuurarnhem2De ondergrond kan dus een significante bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling van Arnhem. Deze bijdrage kan het oplossen van enkele grote maatschappelijke milieuopgaven zoals CO2-reductie, bodemsanering en voorkomen van wateroverlast dichterbij brengen. Bij duurzaam gebruik van de ondergrond wordt het gebruik van de ondergrond op de bovengrond afgestemd en vice versa. Optimaal ondergronds gebruik betekent dat stagnerende zaken bij ruimtelijke ordeningsprocessen weggenomen worden, dat de ondergrondse potenties benut worden en dat ongewenst gebruik voorkomen wordt. Met het opnemen van de bouwsteen ‘Ondergrond' in de Stedelijke Structuurvisie kan de ondergrond integraal onderdeel worden van het planproces.

Uitwerking in programma's en ‘pilot' projecten

figuurarnhem3Ten aanzien van de ondergrondse inrichting van de stad zal Arnhem een aantal keuzes moeten maken over de implementatie van de Visie in de structuurvisie. In de Visie op de ondergrond zijn concrete vertrek-, onderzoeks- en actiepunten benoemd zoals de uitwerking van een gebieds- en functiegerichte saneringsaanpak en het in beeld brengen van het ‘aanbod' van waterstromen. Deze punten kunnen opgenomen in, en uitgewerkt worden binnen, thematische programma's en ‘pilot' projecten zoals de gebiedsgerichte aanpak voor de wijk Presikhaaf en de duurzame ontwikkeling van bedrijventerrein Koningspleijn.