Project: Oriëntatie ondergrond Spoorzone

Opdrachtgever:

Milieudienst Noord-West Utrecht

Periode:

Van 2008 tot -

Contactpersoon:

Arthur van de Velde

Ko Hage


Woerden

Binnen de gemeente Woerden vinden veel (her)ontwikkelingen plaats. Eén van de binnenstedelijke locaties waar veel ontwikkelingen plaatsvinden is de spoorzone. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel bij de (her)ontwikkeling van dit gebied. De milieudienst Noord-West Utrecht heeft TTE gevraagd om, met behulp van een Oriëntatie op de ondergrond (voorheen Ondergrondse Opgave), te verkennen op welke wijze de ondergrond hieraan kan bijdragen.

Spoorzone

foto1z

De spoorzone van Woerden ligt ten zuidwesten van het historisch centrum en bestaat uit een gebied gelegen aan weerszijden van het spoor. Het gebied vormt, zowel vanuit de auto als vanaf het spoor, de entree naar de (binnen)stad van Woerden. In het gebied is door (historische) activiteiten bodemverontreiniging aanwezig. De gemeente Woerden is van plan om in de spoorzone onderscheidende woon- en werkmilieus en voorzieningen te creëren waarmee het stedelijk karakter en de regionale functies van Woerden versterkt kunnen worden.

Energiebalans

Middels de toepassing van Warmte-Koude Opslag (WKO) kan de ondergrond een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het gebied. Met behulp van kentallen is berekend dat bij gebruik van WKO voor vrijwel het hele plangebied de warmtevraag aan de ondergrond groter is dan de koudevraag. Toepassing van WKO zal daarom zonder maatregelen leiden tot afkoelen of opwarmen (bij één deelgebied) van de bodem (thermisch onbalans). Om de thermische onbalans op te heffen, wordt doorgaans gebruik gemaakt van piekketels (verbranden aardgas) of koelmachines. Door toepassing van duurzame warmte- of koudebronnen, zoals oppervlaktewater, saneringswater of water dat vrijkomt in het kader van het (grondwater)peilbeheer, wordt een aanzienlijke reductie van de kosten en CO2-emissie behaald.

Ondergrondse ruimte

foto3zTer plaatse van de spoorzone is voldoende ondergrondse ruimte aanwezig voor WKO. Door uit te gaan van georganiseerde (collectieve) WKO-systemen wordt het gebruik van de ondergrondse ruimte geoptimaliseerd. Er moet bij de aanleg daarvan wel rekening worden gehouden met de reeds aanwezige functies (kabels, leidingen, bestaande bebouwing etc.). Binnen een deel van het plangebied is naar verwachting bodemverontreiniging aanwezig, waardoor daar WKO alleen mogelijk is in combinatie met saneren. Op het westelijk deel van het plangebied (het Defensie-eiland) is het grondwater verontreinigd. In de Ondergrondse Opgave is vastgesteld dat hier een multidisciplinaire aanpak mogelijk is. De combinatie van bodemsanering en WKO kan overigens (per deelgebied) op verschillende manieren worden gerealiseerd.

Conclusie

foto4zDoor de ondergrond te gebruiken voor WKO en bodemsanering kan een bijdrage worden geleverd aan de duurzame ontwikkeling van het plangebied. Uit de Oriëntatie op de ondergrond blijkt dat een georganiseerd (collectief) WKO-systeem daarbij het meeste perspectief biedt. De (verschillende) belangen van de verschillende projectontwikkelaars mogen hierbij niet worden vergeten. TTE stelt voor om EPL (Energie Prestatie op Locatie) en EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt) eisen in te zetten als sturingselement richting de projectontwikkelaars. Hierdoor is het mogelijk om WKO in het hele gebied in te zetten.
Oprichting van een Duurzaam Diensten Bedrijf (een onderneming die de belangen van de toekomstige gebruikers behartigt) geeft de gemeente de mogelijkheid om zelf de regie te nemen en eventueel benodigde voorinvesteringen te doen. Nader moet worden vastgesteld welke partijen hier (naast de gemeente) in zullen deelnemen. Daarnaast moet invulling worden gegeven aan technische, financiële, organisatorische en procedurele aspecten.