Project: Procesmanagement
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2006 tot - |
||
Contactpersoon: |
Vasse
In het begin van de jaren 60 is een zandafgraving bij Vasse (gemeente Tubbergen) gebruikt om zuurteer te storten. Er is sprake van twee stortgaten (teerputten). Rond 1975 heeft de provincie een poging gedaan de gestorte zuurteer te stabiliseren en af te dekken. Op verschillende plaatsen kwam na het afdekken, vloeibare teer aan maaiveld als gevolg van instabiliteit van de ondergrond (teererupties). Vooruitlopend op een meer definitieve oplossing zijn deze teererupties in 2003 afgedekt met een folie en is het terrein in 2005 voorzien van een hekwerk.
In opdracht van de provincie Overijssel heeft TTE een saneringsvisie opgesteld en vervolgens een aanvullend onderzoek op de locatie laten uitvoeren om de verontreinigingssituatie in beeld te brengen. Op basis van de saneringsvisie voert TTE samen met de provincie Overijssel de regie om tot een ontwerp en realisatie van de sanering te komen. In dit kader heeft TTE de afgelopen jaren de verdere planvorming en het aanbestedingstraject begeleid.
Saneringsonderzoek
In 2007 heeft Arcadis in opdracht van de provincie Overijssel een saneringsonderzoek uitgevoerd. In dit saneringsonderzoek zijn verschillende saneringsvarianten vergeleken op basis van duurzaamheid van de ingreep, kosten, milieurendement, uitvoeringsrisico’s en effect op de omgeving. Bij vorige onderzoeken is breed gekeken naar verontreinigende stoffen die in het grondwater aanwezig zouden kunnen zijn. Daarbij zijn geen ernstige verontreinigingen aangetroffen. Het saneringsonderzoek richt zich dan ook op de verontreiniging in de vaste bodem. In het saneringsonderzoek zijn vijf varianten vergeleken.
Deze varianten zijn:
- volledige verwijdering van de verontreiniging door ontgraven en afvoeren;
- immobiliseren van de zuurteer;
- immobiliseren van het bovenste deel van de zuurteer;
- aanbrengen van een isolerende constructie bovenop het bestaande maaiveld;
- aanbrengen van een isolerende constructie onder maaiveld, waarbij het maaiveld op het huidige peil gehandhaafd blijft.
Uit de resultaten van het saneringsonderzoek bleek dat het afdekken van de zuurteer met een isolerende constructie wat betreft uitvoeringsrisico’s, kosten, milieurendement en overlast voor de omgeving de beste score opleverde. Hierbij wordt het maaiveld op het huidige peil gehandhaafd. Deze laatste variant is uitgewerkt in het saneringsplan.
Saneringsplan
Bij het uitwerken van het saneringsplan is van de volgende uitgangspunten uitgegaan:
- de huidige bovengrond wordt tijdelijk uitgenomen;
- er wordt een afdichtende constructie aangebracht die de zuurteer en de sterk verontreinigde grond in de ondergrond isoleert;
- na het aanbrengen van de afdichtende constructie wordt de huidige bovengrond zoveel mogelijk hergebruikt. Het lijkt immers niet zinvol licht tot matig verontreinigde grond tegen hoge kosten (volledig vervangen van de huidige bovengrond door schone grond wordt geraamd op 1 miljoen euro), milieubelasting en overlast voor de omgeving, af te voeren terwijl in de ondergrond sterke verontreiniging en pure zuurteer achterblijft.);
- ondanks dat de zuurteer geen ernstige verontreiniging in het grondwater veroorzaakt heeft moet de isolerende laag verdere uitlogen van de zuurteer door infiltrerend regenwater en daarmee verspreiding naar het grondwater beperken.
De huidige bodem op de Teerput Vasse is niet stabiel. Ook nu nog is er sprake van beweging van de bovengrond op de locatie. Plaatselijk zakt de bovengrond langzaam weg in de zuurteer en op andere plaatsen wordt de meest vloeibare zuurteer uit de grond gedrukt (zuurteer erupties). De instabiliteit van de bovengrond, de lage draagkracht en de eigenschappen van de (deels zeer zure) zuurteer maken de uitvoering van het werk complex. Om de inventiviteit en kennis van de aannemer die het werk gaat uitvoeren ten volle te benutten is er voor gekozen een saneringsplan op hoofdlijnen op te stellen. De saneringskosten worden op basis van het saneringsplan geraamd op ruim 2 miljoen euro.
Kwaliteit van de te hergebruiken bovengrond
De huidige bovengrond is niet helemaal schoon. Er zijn enkele plaatselijke teererupties en sterke verontreinigingen (tot boven interventiewaarden met aan zuurteer gerelateerde oliegehaltes). Het merendeel van de bovengrond is echter licht tot matig verontreinigd met zuurteer.
TTE heeft met een innovatieve methode (Total Petroleum Hydrocarbon-methode = TPH-methode) gekeken naar de toxicologische risico’s voor het milieu. Met behulp van deze TPH-methode trekt TTE de conclusie dat er pas ecologische risico’s kunnen ontstaan bij gehaltes hoger dan 540 mg zuurteer per kilogram grond. Dit zou betekenen dat de huidige bovengrond van de teerput veilig is ten aanzien van een goed ecologisch functioneren en zonder meer kan worden hergebruikt.
Omdat de gebruikte methode innovatief is, is aan de VROM-Inspectie Oost advies gevraagd over het gebruik van de methode en de daarmee verkregen resultaten. De VROM-Inspectie Oost heeft deze vraag aan het RIVM voorgelegd. Het advies van het RIVM spreekt waardering uit voor de gebruikte TPH-methode. Het RIVM trekt echter wel de conclusie dat in de huidige bovengrond potentiële ecologische risico’s niet zijn uit te sluiten. Het RIVM geeft daarbij aan dat de uiteindelijk toe te passen kwaliteit van de bovengrond onder de verantwoordelijkheid van de bevoegde overheid valt en dat naast de beoordeling van de ecologische risico’s ook maatschappelijke afwegingen van belang zijn.
De conclusie van het bevoegde gezag is dat bij afweging van de saneringstechnische eisen, de kosten, de natuurwaarden en de maatschappelijke belangen, het een juiste beslissing is om de bestaande bovengrond (met een maximaal gehalte aan verontreiniging van 540 mg zuurteer per kilogram grond) te hergebruiken.
Aanbesteding
Om te bevorderen dat vanuit de aannemerswereld zo goed mogelijk kennis en ervaring in het project kan worden ingezet, is gekozen voor een aanbestedingstraject middels de UAV-GC. Dit is een contractvorm waarbij de aannemer grote invloed heeft op het uiteindelijke ontwerp.
De aanbesteding is in het najaar van 2008 in gang gezet. Naar verwachting zal zomer 2009 tot een gunning worden overgegaan. TTE begeleidt de Provincie tijdens de aanbestedingsfase. TTE ondersteunt de Provincie ondermeer bij de selectie van een aannemer, het aanvragen van vergunningen, het beantwoorden van vragen, het beoordelen van veldpilots en het inhuren van begeleiding tijdens de uitvoering. TTE vat deze werkzaamheden samen onder de noemer van Deskundig Opdrachtgeverschap.
In een eerder stadium heeft TTE een saneringsvisie voor de provincie Overijssel opgesteld. Klik hier voor meer informatie.