Project: Duurzame ontwikkeling Rivierenwijk
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2007 tot 2008 |
||
Contactpersoon: |
Woningcorporatie Rentree verhuurt woningen en studentenkamers in Deventer, zowel in de oude binnenstad, in bestaande wijken als in nieuwbouwwijken. Eén van de wijken die momenteel door Rentree, in samenwerking met de gemeente Deventer en wijkbewoners, wordt (her)ontwikkeld is de Rivierenwijk. Bij deze herontwikkeling speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Er is met name aandacht voor een duurzame energievoorziening. Rentree heeft TTE gevraagd om te verkennen op welke wijzen de ondergrond kan bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van de wijk. Om deze vraag te beantwoorden, is door TTE een Oriëntatie op de ondergrond (voorheen Ondergrondse Opgave) opgesteld.
De wijk
De Rivierenwijk in Deventer ligt aan de rand van het centrum. Een doorgaande weg, de Amstellaan, deelt de wijk in tweeën. Rentree en de gemeente Deventer willen van deze wijk, samen met de bewoners, weer een prachtwijk maken en zijn gestart met de herontwikkeling. In dit kader worden in totaal 512 woningen gesloopt en 871 woningen en een wijkvoorzieningencentrum (WVC) gebouwd (oftewel een netto toevoeging van 359 woningen). De structuur van de wijk wordt verbeterd door het oostelijk en westelijk deel van de wijk te verbinden via drie bruggen over de Amstellaan. Op deze bruggen worden woningen gebouwd (Ponte Vecchio's of Bewoonde Bruggen). De ondergrond kan door toepassing van warmte- en koudeopslag (WKO) een bijdrage leveren aan de duurzame energievoorziening van de wijk.
Energiebalans
Op basis van kentallen is berekend dat voor de nieuw te bouwen woningen, appartementen en het wijkvoorzieningencentrum bij toepassing van WKO de warmtevraag aan de ondergrond groter is dan de koudevraag. Door de grotere vraag naar warmte, zal de bodem afkoelen (thermische onbalans). Om dit te voorkomen is extra warmte nodig. Doorgaans wordt deze extra warmte geleverd door bij te stoken (verbranden van aardgas). Gezien de hoge kosten en CO2-emissie van bijstoken is gezocht naar duurzamere bronnen die deze extra warmte kunnen leveren. Door toepassing van energiedaken of oppervlaktewater kan voor de Rivierenwijk een aanzienlijke reductie van de kosten en de CO2-emissie behaald worden. Beide alternatieven gaan wel uit van het toepassen van WKO in een groot deel van de wijk.
Ondergrondse ruimte
Binnen de gehele wijk is de beschikbare (ondergrondse) ruimte twee keer zo groot als de voor WKO benodigde ruimte. Er is daardoor speelruimte beschikbaar om tot de juiste positionering en dimensionering van de WKO-systemen te komen. Belangrijk hierbij zijn de aanwezige, potentiële, ondiepe grondwaterverontreinigingen (welke niet aangetrokken mogen worden) en eisen die vanuit de waterhuishouding en eventueel vanuit de archeologie aan de grondwaterstand worden gesteld.
Hoewel met betrekking tot de bodemkwaliteit en diepte van archeologische objecten nog onzekerheden bestaan, wordt er vooralsnog van uit gegaan dat de huidige speelruimte voldoende is om aantrekking van verontreinigingen en aantasting van archeologische objecten te voorkomen.
Vervolgtraject
Aanbevolen wordt om, met de Oriëntatie op de ondergrond als basis, over te gaan tot het opstellen van een programma van eisen en wensen. In een programma van eisen en wensen wordt vanuit verschillende betrokken ‘actoren' en ‘thema's' vastgesteld welke eisen en wensen ze hebben ten aanzien van de oplossingsrichtingen. Het programma vormt hiermee een kader waaraan elke oplossing moet voldoen. Aan de wensen wordt ‘zoveel mogelijk' tegemoet gekomen, wat betekent dat de kosten en opbrengsten in goede relatie moeten staan tot de invulling van de wens. De wensen zijn feitelijk bepalend voor de aanpak. Gedurende het proces worden de eisen en wensen continu bijgesteld en aangescherpt (cyclisch proces).