Project: Voormalige gasfabriek Westerwalstraat

Opdrachtgever:

Gemeente Elburg

Periode:

Van 2006 tot 2007

Contactpersoon:

Arne Alphenaar


Aan de Westerwalstraat te Elburg was in het verleden een gasfabriek gevestigd. De gemeente beraadt zich momenteel op de nieuwe invulling van het terrein. In opdracht van de gemeente Elburg heeft TTE daarom in een quick scan (evaluatie) vastgesteld welke maatregelen nodig en/of mogelijk zijn om in de toekomst een verantwoord en gewenst gebruik van het terrein te kunnen maken. Hiertoe zijn de eerder op het gasfabrieksterrein verrichte bodemonderzoeken vanuit de huidige kennis bekeken. Ook is nagegaan of er aanvullende kennis nodig is om tot een dergelijke vaststelling te kunnen komen.

Uitvoering

bas backerlaan met gashouder op achtergrondDe quick scan is gestart met een evaluatie van de kennis omtrent de verontreinigingssituatie in de bodem. De uitgevoerde bodemonderzoeken zijn daarbij geïnterpreteerd in het licht van de huidige kennis van bodemverontreiniging op gasfabrieksterreinen.
De aangetroffen hoeveelheid bodemverontreiniging is vergeleken met productiegegevens en de locaties zijn gerelateerd aan de bouwkundige constructies ten tijde van de gasproductie. Vervolgens is de noodzaak van, en zijn de mogelijkheden tot, sanering vastgesteld.

Puin, kolengruis en sintels

ijzeraarde - ongebruiktDe bovengrond van het gehele terrein is tot circa 1 à 1,5 m verontreinigd met puin, kolengruis en sintels. De belangrijkste verontreinigingen hierin zijn lood en PAK. In een gebied met beperkte omvang wordt een verhoogd gehalte aan cyaniden aangetroffen (in ijzeraarde dat zijn oorspronkelijke blauwe kleur heeft verloren doordat de meeste ijzercyaniden zijn opgelost). De teer is, in verhouding tot productie, slechts in zeer geringe mate aangetroffen.
In de bovengrond worden gehalten boven de BGW-1, en lokaal ook boven BGW-2 aangetroffen. Dit betekent dat bij (her)inrichting van het terrein de bovengrond niet geschikt is als contactlaag en afgevoerd moet worden.
Hoewel er in de ondergrond geen bronnen zijn aangetroffen komen er hogere concentraties aan teercomponenten en cyaniden in het grondwater voor dan in de afdekkende laag. De hoogste gemeten concentraties aan cyaniden duiden erop dat een aanzienlijk deel hiervan aanwezig is in de vorm van thiocyanaat. De gemeten concentraties aan teercomponenten duiden er niet op dat puur product in de ondergrond is doorgedrongen. Het aantal metingen in voorgaande onderzoeken is echter zeer beperkt.

Onzekerheden

Onzekerheden doen zich voor ten aanzien van de algemene kwaliteit van de bovengrond in de noordoosthoek van het terrein. Hieraan is tijdens eerdere onderzoeken weinig aandacht besteed. Mogelijk is de bovenlaag hier wel geschikt om als contactlaag te fungeren. Daarnaast is de aanwezigheid van teer nabij funderingen niet zeker. Er zijn weinig waarnemingen van de meest verdachte plekken nabij funderingen. Ook de grondwaterverontreiniging is in eerdere onderzoeken slechts beperkt in beeld gebracht. Onvoldoende informatie is beschikbaar over de omvang van de verspreiding, het aandeel van thiocyanaat op de cyanideverontreiniging en de mate waarin neerslagen van ijzercyaniden naleveren. In een saneringsvisie kunnen de onzekerheden via een betrekkelijk geringe aanvullende onderzoeksinspanning voldoende worden weggenomen.

Conclusie

terrein_gasfabriekDe mate van sanering van de bovengrond hangt af van de gewenste toekomstige gebruiksfunctie. Bij een niet-intensieve gebruiksfunctie (bijvoorbeeld parkeren) hoeft de contactlaag alleen te worden verwijderd waar de BGW-2 wordt overschreden. Dit zijn de plekken waar naast puin, kolengruis en sintels ook ontkleurde ijzeraarde of teer aanwezig is. Bij de teerspots verdient het, vanwege hun effect op verspreiding naar de ondergrond, de voorkeur om ook het onderste deel van de deklaag weg te graven.
Bij een intensieve gebruiksfunctie moet de gehele contactlaag worden verwijderd tenzij, bij voorbeeld in de noordoosthoek, aangetoond wordt dat deze laag aan de BGW-1 voldoet. Bedacht moet worden dat de bovenlaag bij herinrichting voor een nieuwe, intensieve gebruiksfunctie toch al grotendeels verwijderd zal worden. Met een relatieve geringe extra inspanning kan dan de gehele contactlaag worden verwijderd.