Project: Voormalige gasfabriek Van Loenshof
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2003 tot 2004 |
||
Contactpersoon: |
Aan de Van Loenshof te Enschede is van 1859 tot 1905 een gasfabriek aanwezig geweest. Vanaf die tijd is de locatie voor verschillende doeleinden gebruikt. Sinds de jaren ´50 zijn er bij herhaling werkzaamheden uitgevoerd in de verontreinigde bodem, waarbij steeds een deel van de verontreiniging is verwijderd. De bodemverontreiniging, ontstaan door de activiteiten van de gasfabriek, is echter nooit gericht verwijderd. De huidige verontreinigingssituatie, in met name het grondwater, is onbekend. De gemeente Enschede wil de sanering afronden en heeft TTE daarom opdracht gegeven een saneringsvisie op te stellen voor het voormalige gasfabrieksterrein aan de Van Loenshof.
Locatie
Na de sloop van de gasfabriek in 1905, werd de locatie in gebruik genomen als marktplein. In de oorlog werd een groot deel van het centrum van Enschede verwoest. In het kader van het wederopbouwplan werd in de jaren '50 begonnen met de aanleg van de Boulevard 1945. In de jaren '60 werden de eerste bouwprojecten langs deze boulevard opgeleverd. In 1984 werd ten noorden van Boulevard 1945 het winkelcentrum De Zuidmolen gebouwd. Een vernieuwd masterplan voor de binnenstad werd in de jaren ‘90 opgesteld. Onderdeel van dit plan was de aanleg van een ondergrondse parkeergarage ter plaatse van het Van Heekplein. Door het in uitvoering brengen van voorgenoemde plannen is het gasfabrieksterrein niet meer in de huidige inrichting te herkennen. Op het noordwestelijke deel bevindt zich De Zuidmolen met appartementen, en op het oostelijke/zuidelijk deel is de ondergrondse parkeergarage inmiddels gereed. Tussen het winkelcentrum en de parkeergarage bevindt zich het plein Van Loenshof en aan de zuidzijde Boulevard 1945.
Deelsaneringen
Bij het vervangen van een riool bij het plein Van Loenshof werd omstreeks 1999 verontreinigde grond aangetroffen. Naar aanleiding hiervan is een bodemonderzoek uitgevoerd naar de omvang van de grondverontreiniging ter plaatse van het riool. In opdracht van de gemeente Enschede is ter plaatse van het riool een deelsanering uitgevoerd, waarbij de verontreinigde grond is verwijderd. In de periode van juli tot en met december 2000 kreeg de deelsanering een vervolg. Het doel van deze deelsanering was het saneren van de met gasfabriekscomponenten verontreinigde grond binnen de, in het kader van de realisatie van de ondergrondse parkeergarage aangebrachte, damwandkuip. Hierbij is gestreefd naar het verwijderen van de verontreinigingen tot aan de streefwaarde. Op één cyanidespot na is aan deze doelstelling voldaan.
Verontreiniging
Kenmerkend voor de huidige situatie is het gebrek aan harde informatie over de verontreinigingssituatie. Op het terrein is nooit bodemonderzoek uitgevoerd dat specifiek gericht was op het in kaart brengen van de eventuele bodemverontreiniging ten gevolge van de activiteiten van de voormalige gasfabriek. Wel zijn in het kader van met name bouwactiviteiten en werkzaamheden aan kabels, leidingen en riolering in de loop van de jaren hier en daar waarnemingen gedaan en metingen verricht. Uit deze waarnemingen en metingen kan worden afgeleid dat er sprake kan zijn van een grondverontreiniging (zonder humane en ecologische risico's) en mogelijk een aanzienlijke grondwaterverontreiniging.
Saneringsvisie
Op basis van slechts summiere informatie is in de saneringsvisie een zo realistisch mogelijk saneringsalternatief beschreven. Het alternatief is gericht op een beheersmaatregel gecombineerd met een in-situ sanering (chemische oxidatie) van de bron. Mocht de in-situ sanering slagen, dan kan de beheersmaatregel worden gestopt. Het daarmee vrijkomende budget kan aanvullend gebruikt worden voor monitoring van de stabiele eindsituatie. Alvorens kan worden overgegaan tot de uitwerking van voorgenoemd alternatief in een saneringsonderzoek en/of -plan dient aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd naar de grondwaterstroming en de verontreinigingssituatie.