Project: Oriëntatie op ondergrond en grondwater
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2007 tot 2008 |
||
Contactpersoon: |
Maastricht
De gemeente Maastricht heeft een voor Nederland unieke bodemopbouw. De gemeente wil grip krijgen op deze ondergrond en hierover de regie gaan voeren. Enerzijds kunnen conflicten in het (toekomstig) gebruik zo opgelost worden, of kunnen ongewenste kwaliteiten voorkomen worden. Anderzijds kan dan gezocht worden naar mogelijkheden om belangen en oplossingen te verbinden en zo meerwaarde te creëren. Maastricht streeft naar een situatie waarbij de diverse disciplines die te maken hebben met de ondergrond op de juiste momenten in ruimtelijke ontwikkelingen de juiste integrale adviezen verstrekken. De gemeente wil daarom thema's per gebied verbinden en afzetten tegen de opgave van het gebied.
Meer grip vraagt eerst om meer begrip van de ondergrond. Daarom heeft Maastricht TTE gevraagd een brede oriëntatie op de ondergrond op te stellen. De gemeente Maastricht wil uiteindelijk tot (een visie op) integraal grondwaterbeheer komen om gemeentebreed grondwaterproblemen op te kunnen lossen. De oriëntatie vormt hierin de eerste stap.
Situatie
Maastricht kent door haar strategische ligging aan de Maas een geschiedenis die tenminste teruggaat tot de tijd van de Romeinen. Het verleden heeft voor een hoge archeologische dichtheid gezorgd, een erfenis waarmee zorgvuldig omgegaan moet worden. De Maas, in de loop van de tijd ingesleten in het landschap, verdeelt Maastricht in twee helften en heeft gezorgd voor grote hoogteverschillen binnen de gemeente. De stad is als het ware ingeklemd tussen twee hoger gelegen terrassen en kent weinig mogelijkheden tot uitbreiding. De ruimte moet dus goed gebruikt worden.
Maastricht heeft een, voor Nederland, unieke bodemopbouw met löss- grind- en kalksteenlagen. De kalksteenlagen maken dat ‘standaard' toepassing van Warmte-Koude Opslag (WKO) in deze gemeente niet zondermeer uitvoerbaar lijkt. De aanwezigheid van met water gevulde spleten in deze lagen hebben een onvoorspelbare werking op open WKO systemen. Alternatieve systemen kunnen misschien uitkomst bieden.
Belangrijk voor de gemeente zijn verder de plannen om de A2 verdiept aan te leggen. Deze verdiepte ligging kan locale effecten hebben op grondwaterstand en -stroming.
Oriëntatie
De situatie en opgaven voor verschillende thema's (zoals bodemverontreiniging, wateroverlast, waterwinning, archeologie, bodemenergie, ecologisch gevoelige gebieden) wordt verzameld, beschreven en letterlijk in kaart gebracht. Omdat voor grondwaterverontreiniging nog geen compleet beeld bestond, is -voor de relevante watervoerende lagen - een verontreinigingsverwachtingskaart opgesteld als onderdeel van de oriëntatie. Hierbij wordt rekening gehouden met het feit dat een aantal van de huidige grondwaterwinningen op de nominatie staat om gesloten te worden. De verkregen informatie en (kaart)beelden worden op elkaar gelegd om conflicten of juist samenhang in belangen, gebruik of oplossingen te ontdekken.
Resultaten en vervolg
De oriëntatie is najaar 2008 afgerond. Gemeentelijke collega's van andere disciplines dan ‘bodem' zijn bij het opstellen van de oriëntatie betrokken. Aanvankelijk om input in de vorm van informatie aan te leveren, later om feedback te leveren over de eerste resultaten. De terugkoppeling van de (concept)resultaten vormde de aanloop naar het opstellen van een grondwatervisie (of ondergrondvisie) waarin de diverse disciplines samenwerken ten aanzien van wensen en inzichten. Op gebiedsniveau kan het leiden tot concrete voordelen door zowel tegenstrijdigheden in thema's vroeg op te lossen als de aanpak van thema's te versterken door ze te koppelen aan andere thema's.