Project: Ideeënboek Zwolle Oost
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2008 tot 2009 |
||
Contactpersoon: |
Ondergrond en water zijn belangrijke sturende elementen in de ruimtelijke ordening. Door deze thema's bij bovengrondse ontwikkelingen te betrekken kan een meerwaarde worden bereikt. Dit vertaalt zich in een betere balans tussen beleving, benutting en bescherming van omgevingswaarden. Waterschap Groot Salland en de gemeente Zwolle willen het belang van de ondergrond en water inzichtelijk maken en concretiseren aan de hand van voorbeelden (ideeën). TTE is gevraagd om deze ideeën te verwoorden in een ideeënboek dat zich richt op een gebied aan de oostzijde van Zwolle, het overgangsgebied van de stedelijke stadsrand naar de Vecht en het landelijke gebied van Dalfsen. Hier vinden de komende jaren ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Zwolle wil een nieuwe woonwijk bouwen en het waterschap wil het watersysteem herinrichten.
Duurzaamheidsladder
Het ideeënboek beoogt aan de hand van enkele aansprekende voorbeelden te illustreren wat er op verschillende ambitieniveaus mogelijk is. Doel daarbij is om een brede gebruikersgroep te inspireren om zelf, en met elkaar, een ambitieniveau te kiezen en tot een duurzamere inrichting van het plangebied te komen. Het gaat dus niet om de ideeën zelf maar om de achterliggende principes, de gedachtegang en de keuze voor een ambitieniveau. Kortom om een inzicht in de ingrediënten die nodig zijn om tot verduurzaming van het gebied te komen. De duurzaamheidsladder, bestaande uit een drietal treden, vormt een handvat waarmee ideeën gestructureerd kunnen worden. Een trapje hoger op de ladder betekent een hoger ambitieniveau, een grotere gebiedsschaal en meer koppeling tussen verschillende thema's. Dit brengt kansen ten aanzien van de realisatie van opgaven (en daarmee duurzaamheid) met zich mee, maar tegelijkertijd zal ook de benodigde organisatiegraad toenemen. Het proces van onderlinge afstemming, wellicht gecombineerd met beleidsmatige aanpassingen, wordt hierbij complexer en kan leiden tot een langer tijdstraject.
Scenario's
Trede 1 is feitelijk de huidige praktijk: per thema of sector iets meer doen dan wettelijk noodzakelijk is (bijvoorbeeld de aanleg van wadi's of toepassing van bodemenergie). Dit leidt met zekerheid tot een iets duurzamere inrichting. De huidige koplopers op het gebied van duurzaamheid werken naar trede 2. Middels optimale samenwerking en afstemming van de werkzaamheden van verschillende actoren kan een grote sprong voorwaarts worden gemaakt. Trede 2 gaat uit van een (soms ingrijpende) aanpassing van de huidige organisatiestructuur. Trede 3 is vanuit het oogpunt van duurzaamheid het meest optimaal. Het toepassen van bijvoorbeeld grondwaterbeheer (waterwinschap) en elektriciteit (zonnevelden) als exportproduct is uniek in Nederland en vergt lef van de bestuurders. Om trede 3 daadwerkelijk te realiseren zullen de nodige hobbels moeten worden genomen.
Ideeënboek
Op basis van een drietal scenario's die representatief zijn voor de treden van de duurzaamheidsladder zijn ideeën voor het plangebied geïnventariseerd. Ideeën die passen in een bepaalde gedachtegang. Doel van de scenario's is om te laten zien dat aanpassen van de gedachtegang leidt tot ‘nieuwe' ideeën en tot een andere invulling van het gebied. Het vervolg bestaat uit het vaststellen van een ambitieniveau door de betrokken actoren. Wordt er gekozen voor zekerheid (in ieder geval een beetje duurzaamheid) of gaat men voor het maximaal haalbare (en start men een in ieder geval ingewikkeld maar wel inspirerend proces)? Indien het ambitieniveau is vastgesteld kan het bij dit niveau behorende scenario als vertrekpunt worden gekozen. Vanuit de gedachtegang van dit scenario kunnen nieuwe ideeën worden aangedragen, die de ideeën uit het ideeënboek vervangen of aanvullen. De geselecteerde ideeën moeten uiteindelijk verder worden uitgewerkt en tastbaar worden gemaakt.