Project: Visie op ondergrond Nijmegen
Opdrachtgever: | |||
Periode: | Van 2008 tot 2009 |
||
Contactpersoon: |
Nijmegen is met ruim 2000 jaar de oudste stad van Nederland. Het is een dynamische stad, met ambitieuze (groei)plannen. De gemeente werkt ondermeer aan de ontwikkeling van een compleet nieuw stadsdeel aan de noordzijde van de Waal: De Waalsprong. Ook wat betreft de milieu- en klimaatdoelstellingen heeft de gemeente de lat hoog gelegd: een netto energiebesparing van 3% per jaar en een klimaatneutrale stad in 2032. Om deze schijnbaar tegenstrijdige ambities te kunnen ‘matchen', is een bijdrage van de ondergrond aan een duurzame ontwikkeling van de stad een must. De gemeente Nijmegen heeft TTE daarom gevraagd een Visie op de Ondergrond op te stellen.
Doel
Het doel van de Visie is een optimale inrichting en gebruik van de ondergrond.
De centrale vraag die wordt gesteld is: ‘Welke bijdrage kan de ondergrond leveren aan een duurzame ontwikkeling van Nijmegen?'. Met de term ‘duurzaam' wordt in dit kader een langdurig evenwicht bedoeld tussen de 3 P's : People, Planet en Profit. Oftewel: prettig toeven in een gezond Nijmeegs milieu met een florerende economie.
Van Oriëntatie naar Visie
In 2008 heeft een eerste verkenning plaatsgevonden. De resultaten van deze inventarisatie zijn beschreven in de ‘Oriëntatie op de ondergrond van Nijmegen'. Door het houden van interviews tijdens deze oriëntatie-fase hebben ook de belangrijkste actoren binnen de gemeentelijke organisatie hun bijdrage geleverd.
De kansen die in de Oriëntatie zijn gesignaleerd, worden in de Visie verder uitgewerkt en onderbouwd, en er wordt gezocht naar slimme combinaties tussen verschillende onderdelen. Naast de technische aspecten wordt in de Visie ook uitgebreid ingegaan op de procedurele, juridische en financiële aspecten die van belang zijn om de kansen die de ondergrond biedt zo optimaal mogelijk te kunnen verzilveren.
Drinkwaterwinning
Eén van de ideeën die in de Visie worden uitgewerkt is het toekennen van een nieuwe functie aan de drinkwaterwinning aan de Nieuwe Marktstraat in het centrum van Nijmegen. In verband met de aanwezige grondwaterverontreinigingen in het centrumgebied, sluit deze drinkwaterwinning in 2015 haar deuren. Op dit moment zorgt de onttrekking aan de Nieuwe Marktstraat ervoor dat alle grondwaterverontreinigingen die aanwezig zijn binnen de invloedsstraal van de onttrekking, in één richting worden ‘getrokken'. Het voordeel hiervan is dat geen verdere verspreiding van de verontreinigingen naar schonere gebieden (bijvoorbeeld richting de andere drinkwaterwinning in het zuiden van Nijmegen) plaatsvindt. Door de onttrekking ook na 2015 in stand te houden, wordt voorkomen dat de aanwezige grondwaterverontreinigingen zich alsnog gaan verspreiden. Het grondwater dat vrijkomt bij de onttrekking kan (na zuivering) worden benut als proces-/koelwater voor industrie en bedrijven of voor het verwarmen/koelen van woningen.
Peilbeheer
De Visie besteedt ook aandacht aan slim peilbeheer door diepe grondwateronttrekkingen, waarbij het vrijkomende (kwalitatief hoogwaardige) grondwater kan worden gebruikt als drinkwater, als proceswater of voor energiedoeleinden. Ook de mogelijkheden voor warmte- en koudeopslag (WKO) en combinaties tussen WKO en sanering komen aan bod.
Structuurvisie
Voor een optimale benutting van bovengenoemde bijdrage van de ondergrond is het van belang om de ondergrond al aan het begin van het (bovengronds) ruimtelijk planproces mee te nemen. Bij het opstellen van de Visie is daarom aansluiting gezocht bij de structuurvisie van Nijmegen, waaraan de gemeente op dit moment werkt. In dit kader is (samen met de opstellers van het ‘Ruimtelijk kader Water', waaraan simultaan wordt gewerkt) een ‘waterparagraaf' aangeleverd voor de (concept)-structuurvisie waaraan nu de laatste hand wordt gelegd. In deze waterparagraaf wordt de essentie van de Visie samengevat.