De ondergrond voorbij

De afgelopen jaren is er technisch en beleidsmatig veel bereikt. Tijd om weemoedig terug te kijken is er niet. Terreinen moeten ontwikkeld worden, de ondergrond moet duurzaam worden benut. In opdracht van het ministerie van I&M en Agentschap NL onderzochten TTE Consultants, BMC en 3B hoe bij ontwikkelingen en herstructureringen in binnenstedelijk gebied meerwaarde gecreëerd kan worden en welk instrumentarium hiervoor voor handen is. Dit heeft geresulteerd in de rapportage 'De ondergrond voorbij', waarin de contouren van een nieuw tijdperk geschetst worden. De details zijn nog niet ingekleurd maar de lijnen liggen vast: de toekomst van bodem ligt in het ruimtelijk domein. U, bodemprofessionals, bestuurders, ontwikkelaars, ordenaars, financiers en anderen, zult het nieuwe tijdperk kleur geven. We zijn de ondergrond voorbij!

Van bodem naar ruimte

De positie van bodem veranderd. Vanaf 2015 maakt de ondergrond deel uit van het ruimtelijke ordeningsbeleid. Door de ondergrond binnen het domein van de ruimtelijke ordening te plaatsen, ontstaan nieuwe kansen om baten uit de ondergrond te gebruiken bij ruimtelijke ontwikkelingen. Veel steden en dorpen worden geplaagd door braakliggende en sterk verouderde terreinen die afbreuk doen aan de vitaliteit van de stad. De VROM-studie 'Ondersteboven' laat zien dat een ruimtelijke of integrale aanpak van boven- en ondergrond een kwaliteitsverbetering en waardevermeerdering van deze terreinen mogelijk maakt. Om deze meerwaarde te verzilveren zijn echter ingrijpende veranderingen in de organisatie en financiering nodig. In de studie 'De ondergrond voorbij', uitgevoerd in opdracht van het ministerie van I&M en Agentschap NL, ligt het accent op het bereiken van meerwaarde bij de ontwikkeling en herstructurering van terreinen in binnenstedelijk gebied. Welke veranderingen zijn noodzakelijk, en hoe realiseer je die?

De ondergrond voorbij

In 'De ondergrond voorbij' schetsen TTE Consultants, BMC en 3B op basis van gesprekken met ervaringsdeskundigen welke instrumenten en arrangementen voorhanden zijn om de herontwikkeling of herstructurering van terreinen mogelijk te maken. Het samenstellen van arrangementen voor de ontwikkeling van deze terreinen is lokaal maatwerk. De kern van waardevermeerdering is dat de ontwikkeling van een gebied in een bredere context wordt geplaatst. Niet alleen wordt vastgesteld wat een ontwikkeling (in euro's, kwaliteitsverbetering, sociale cohesie etc) oplevert voor de wijde omgeving. Het begrip waarde wordt ook over een veel langer dan gebruikelijke periode bepaald. In de toekomst zal niet 'Return of investment' maar 'Total value of ownership' de financiele basis onder een ontwikkeling vormen. Dit vraagt om nieuwe verdienmodellen en nieuwe samenwerkingsvormen. De overheid wordt partner en investeerder bij gebiedsontwikkeling. En gebiedsontwikkelaars krijgen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit op lange termijn.

In 'De ondergrond voorbij' schetsen we de contouren voor een nieuw tijdperk. Het is aan de bodemprofessionals, bestuurders, ontwikkelaars, ordenaars, financiers om de toekomst vorm te geven.

Meer informatie:
Rapport 'Ondersteboven, gebiedsontwikkeling op duurzame gronden'
Rapport 'De ondergrond voorbij, gebiedsontwikkeling van verontreinigde terreinen'

Expertisegebied: gebiedsontwikkeling
Contactpersoon: Arne Alphenaar